۱۰ تمرین سخنرانی حرفه‌ای | چطور نفر اول جمع باشیم؟

چگونه در سخنرانی حرفه‌ای می‌شویم؟ پاسخ ساده‌تر از چیزی است که فکر می‌کنید

چطور شنا کردن یاد می‌گیریم؟با وارد آب شدن.

تقویت فن بیان و تمرین سخنرانی هم دقیقاً همین‌طور است.هیچ‌کس با خواندن صرفِ کتاب یا دیدن چند ویدیو، سخنران حرفه‌ای نمی‌شود.اما یک نکته مهم وجود دارد:همه‌ی آدم‌ها نمی‌توانند از همان ابتدا، بی‌درنگ خودشان را وسط ماجرا بیندازند.

بعضی‌ها باید آرام‌آرام وارد آب شوند.

داستانی واقعی از قدرت تمرین سخنرانی تدریجی

دوستی داشتم که آرزوی صحبت کردن در جمع را داشت، اما حتی ذره‌ای به خودش باور نداشت.او به یک گروه سخنرانی محلی پیوست، اما برای شش ماه کامل فقط در جلسات می‌نشست، عقب سالن، و گوش می‌داد.

از بیرون که نگاه می‌کردی، انگار هیچ اتفاقی نمی‌افتاد.اما در درونش، رشد در حال شکل‌گیری بود.

هفته به هفته گوش می‌داد.می‌شنید که دیگران چگونه صحبت می‌کنند.و متوجه یک حقیقت مهم شد:بسیاری از آن‌ها سخنران‌های فوق‌العاده‌ای نبودند، اما جرأت تمرین سخنرانی را داشتند.

تا این‌که یک روز بلند شد و چند جمله گفت.نه عالی بود، نه حرفه‌ای؛اما شروع بود.

با گذشت زمان، بهتر شد.تمرین کرد.رشد کرد.و در نهایت، به قهرمان ملی سخنرانی تبدیل شد.

چرا این داستان‌ها این‌قدر اثرگذارند؟

بیشتر سخنرانان انگیزشی، آگاهانه یا ناآگاهانه، از همین الگو استفاده می‌کنند:

شروع از نقطه‌ای بسیار دور

عبور از ترس و تردید

رسیدن به موفقیتی فراتر از انتظار

پیام پنهان این داستان‌ها واضح است:«اگر او توانست، تو هم می‌توانی.»

این داستان‌ها برای این ساخته نشده‌اند که ما را صرفاً تحت‌تأثیر قرار دهند؛بلکه برای این‌اند که بهانه‌ها را از ما بگیرند.

بزرگ‌ترین دشمن تمرین سخنرانی: منتظر آماده شدن ماندن

اگر منتظر بمانی تا کاملاً آماده شوی،احتمالش زیاد است که هیچ‌وقت شروع نکنی.

بیشتر فاصله‌ی ما با موفقیت در سخنرانی، نه به‌خاطر نداشتن استعداد،بلکه به‌دلیل انبوهی از بهانه‌هاست:

من زیادی خجالتی‌ام

سنم بالاست / سنم کمه

صدای خوبی ندارم

تحصیلاتم کمه / خیلی زیاده

زنم / مردم

لهجه دارم

در حالی که دنیای واقعی پر است از آدم‌هایی که با وجود همین محدودیت‌ها، با تمرین سخنرانی مداوم به موفقیت رسیده‌اند.

مشکل گفتاری؟ مانع نیست، نقطه شروع است

زندگی عمومی پر از افرادی است که لکنت داشته‌اند و یاد گرفته‌اند آن را مدیریت کنند و حتی بدرخشند.

جرج ششم داستان فیلم (The King’s Speech) لکنت شدیدی داشت.او مجبور شد آهسته و شمرده صحبت کند، چون راه دیگری نداشت.جالب است بدانید بسیاری از ما، اگر به همان اندازه آهسته صحبت کنیم، سخنران بهتری می‌شویم.

افرادی مثل:

بروس ویلیس

نیکول کیدمن

جو بایدن

و به‌ویژه جیمز ارل جونز(صدای موفاسا و دارث ویدر)

همگی در مقطعی از زندگی با لکنت جدی مواجه بودند.جیمز ارل جونز آن‌قدر لکنت داشت که هشت سال تقریباً صحبت نمی‌کرد،اما امروز به‌عنوان یکی از بهترین صداهای تاریخ سینما شناخته می‌شود.

صدا هم مثل عضله، با تمرین سخنرانی ساخته می‌شود

حتی ملکه الیزابت دوم و مارگارت تاچر هم صدای ذاتی قدرتمندی نداشتند.مارگارت تاچر به‌طور آگاهانه روی صدای خود کار کرد تا اقتدار بیشتری در کلامش ایجاد کند.

تغییر صدای او یکی از عوامل کلیدی موفقیت سیاسی‌اش بود،چون باعث شد جدی‌تر گرفته شود و جایگاه رهبری‌اش تثبیت شود.

این یعنی:صدای خوب، یک استعداد مادرزادی نیست؛ یک مهارت اکتسابی است.

چرا بعضی‌ها با صدای معمولی، فوق‌العاده تأثیرگذار می‌شوند؟

شاید برایتان پیش آمده باشد که به صدای بعضی خواننده‌ها گوش دهید و با خودتان بگویید:«چطور با این صدا مشهور شدند؟»

مثلاً صدای دونالد فِیگن از گروه Steely Dan،اگر قرار بود در یک جمع عادی «تولدت مبارک» بخواند،احتمالاً بهترین صدا انتخاب نمی‌شد.

اما چرا او یک اجراکننده بزرگ شد؟

چرا جیمز ارل جونز، دارث ویدر شد؟چرا آن دوست خجالتی من، قهرمان ملی سخنرانی شد؟

پاسخ ساده است:

در یک نقطه، تصمیم گرفتند.

اولین و مهم‌ترین تمرین سخنرانی: کنار گذاشتن بهانه‌ها

قبل از این‌که وارد تکنیک‌ها و تمرین‌های سخنرانی شویم،اولین قدم این است:

بهانه‌های راحت و آشنا را کنار بگذارید، بلند شوید و امتحان کنید.

و بعد:این کار را به‌طور منظم تکرار کنید.

کجا تمرین سخنرانی کنیم؟

دو محیط بسیار مناسب برای شروع وجود دارد:

کلاب‌ها و انجمن‌های سخنرانی

تمرین با دوستان، یا حتی تنهایی در خانه

باشگاه‌هایی مثل Toastmasters یا انجمن‌های مشابه،فضایی امن برای تمرین سخنرانی بدون قضاوت فراهم می‌کنند.

اما حتی اگر به چنین فضاهایی دسترسی ندارید،می‌توانید با موبایل، آینه، یا ضبط صدا تمرین را شروع کنید.

نکته کلیدی این است:تمرین سخنرانی، قبل از تکنیک، به جرأت شروع کردن نیاز دارد.

تمرین‌های پایه تمرین سخنرانی که شما را به حرف می‌آورند

تمرین سخنرانی بداهه: وقتی بدون آمادگی حرف می‌زنید

این تمرین، ستون فقرات تمام باشگاه‌های سخنرانی است.دلیلش هم ساده است:کمترین آمادگی را می‌خواهد، اما بیشترین تأثیر را دارد.

در این تمرین سخنرانی، یک نفر موضوعی را ناگهانی اعلام می‌کندو شما باید همان لحظه درباره آن صحبت کنید.

هدف چیست؟این‌که یاد بگیرید بدون متن، بدون اسلاید، بدون یادداشت صحبت کنید.

چرا این تمرین این‌قدر مهم است؟

یکی از بزرگ‌ترین موانع در سخنرانی حرفه‌ای،وابستگی شدید به متن از پیش نوشته‌شده است.بسیاری از افراد اگر متن را از آن‌ها بگیری، کاملاً قفل می‌کنند.

تمرین بداهه باعث می‌شود:

ذهن شما یاد بگیرد جریان فکر را حفظ کند

از سکوت‌های کوتاه نترسید

اگر در یک ارائه آماده، لحظه‌ای مسیر را گم کردید،بدانید که می‌توانید ادامه دهید

من بارها دیده‌ام افرادی را که:

روی صحنه می‌آمدند

نصف جمله را می‌گفتند

ذهنشان خالی می‌شد

عذرخواهی می‌کردند و می‌نشستند

اما با تمرین سخنرانی مداوم:

نصف جمله شد یک جمله

یک جمله شد چند جمله

و کم‌کم یک صحبت منسجم شکل گرفت

مثال کاربردی برای تمرین در خانه

اگر موضوع«کار تیمی»به شما داده شود،می‌توانید درباره:

فوتبال

محیط کار

مدرسه

یا تجربه شخصی خودتان صحبت کنید

ذهن شما یاد می‌گیرد بین تجربه‌ها پل بزند.

حتی اگر تنها هستید:

از دوستتان بخواهید هر از گاهی یک موضوع بگوید

همان لحظه بایستید (ایستادن تمرین را جدی‌تر می‌کند)

و شروع به صحبت کنید

حتی می‌توانید:

جلوی تلویزیون

یا وقتی رادیو روشن است

یا فقط با یک فکر ناگهانی در ذهنتان

بلند بلند حرف بزنید.

هدف فقط یک چیز است:ادامه دادن.

داستان‌گویی؛ تمرین سخنرانی‌ای که مخاطب را نگه می‌دارد

بسیاری از افراد می‌گویند:«من بلد نیستم داستان تعریف کنم.»

این دقیقاً همان جمله‌ای است که بیشتر ما درباره سخنرانی می‌گوییم.

نویسنده متن اصلی خاطره‌ای تعریف می‌کند از زمانی که موسیقیدان بوده و با گروهی سفر می‌کرده که در مسیر، مدام برای هم جوک تعریف می‌کردند.او با خودش فکر می‌کرد:«من اصلاً در این کار خوب نیستم.»

اما بعد متوجه شد:آن‌ها ذاتاً بامزه نبودند؛تمرین کرده بودند.

داستان‌گویی هم یک مهارت تمرینی است

در این تمرین سخنرانی، شما می‌توانید دو رویکرد داشته باشید:

بداهه:یک موضوع ساده انتخاب کنید، مثل:

«یک لحظه خجالت‌آور»

«اولین روز مدرسه»

«وقتی قانون را شکستم»

آماده‌شده:به خودتان زمان بدهید فکر کنید،اما داستان را بدون یادداشت تعریف کنید.

در بسیاری از باشگاه‌های سخنرانی، بخشی وجود دارد که هر هفته یک نفر:

یک داستان یا لطیفه آماده می‌کند

و آن را برای جمع تعریف می‌کند

این تمرین کمک می‌کند:

بیان شما طبیعی‌تر شود

ارتباط احساسی با مخاطب برقرار کنید

و سخنرانی‌تان انسانی‌تر شود

داستان‌سازی دونفره؛ تمرین سخنرانی برای ذهن‌های سریع

در این تمرین:

دو نفر با هم می‌ایستند

به یکی از آن‌ها یک عنوان یا جمله شروع داده می‌شود

او شروع به تعریف داستان می‌کند

بعد از ۲۰ یا ۳۰ ثانیه، نفر دوم ادامه می‌دهد

و این رفت‌وبرگشت ادامه پیدا می‌کند

این تمرین:

انعطاف ذهنی را بالا می‌برد

ترس از قطع شدن را از بین می‌برد

و کمک می‌کند سریع فکر کنید و سریع حرف بزنید

اگر تازه‌کار هستید،می‌توانید قوانین را ساده‌تر کنید.اگر حرفه‌ای‌تر هستید،می‌توانید سخت‌گیری را بیشتر کنید.

تمرین Flip-Flop؛ آزادی کامل از «نظر شخصی»

در این تمرین سخنرانی، یک نفر موضوعی دریافت می‌کند.او باید بسیار مشتاقانه از آن دفاع کند.

اما با یک علامت (مثلاً بشکن زدن):

ناگهان باید کاملاً مخالف همان موضوع صحبت کند

و این تغییر موضع چند بار تکرار می‌شود

چرا این تمرین فوق‌العاده است؟

چون:

شما دیگر نگران «نظر واقعی‌تان» نیستید

فقط نقش بازی می‌کنید

و آزاد می‌شوید

هم‌زمان:

استفاده از کلمات اغراق‌آمیز

و تنوع صوتی در صدایتان تقویت می‌شود

تمرین شش کلمه؛ وقتی منطق مهم نیست، فقط صحبت کن

در این تمرین:

چند کلمه تصادفی (مثلاً شش کلمه) انتخاب می‌شود

شما باید داستانی بسازید که این کلمات را در خود داشته باشد

ترجیحاً به همان ترتیب

این تمرین سخنرانی فشار «درست حرف زدن» را برمی‌دارد.مهم نیست منطقی باشد.مهم این است که صحبت کنید.

بیشتر بخوانید : چگونه بدون آمادگی صحبت کنیم؟

تمرین‌های تکمیلی تمرین سخنرانی برای تسلط، وضوح و اثرگذاری

تمرین «اما چرا؟»؛ تمرین سخنرانی برای جریان فکر بی‌وقفه

در این تمرین سخنرانی، دو نفر نقش دارند:

نفر اول با جمله‌ای ساده شروع می‌کند، مثلاً:«من دوست دارم…»

نفر دوم فقط هر از گاهی می‌گوید:«اما چرا؟»

و این سؤال ساده، نفر اول را مجبور می‌کند ادامه دهد، فکر کند و ایده‌های جدید بسازد.

در پایان، سخنران باید دوباره به جمله اول برگردد و صحبتش را این‌طور تمام کند:«…و به همین دلیل است که من … را دوست دارم.»

مثال ساده و قابل لمس

«من سالاد دوست دارم.»— اما چرا؟«چون سالم است.»— اما چرا؟«چون باعث می‌شود کمتر مریض شوم.»— اما چرا؟«چون هزینه درمان کمتر می‌شود…»و در نهایت:«…و به همین دلیل است که من سالاد دوست دارم.»

چرا این تمرین مهم است؟

این تمرین:

جریان طبیعی فکر را فعال می‌کند

به شما یاد می‌دهد بدون مکث‌های طولانی صحبت کنید

و یکی از بهترین ساختارهای سخنرانی را در ذهن‌تان نهادینه می‌کند:شروع از یک نقطه و بازگشت دوباره به همان نقطه

تمرین بدون تپق؛ سکوت را دوست داشته باشید

در این تمرین سخنرانی، هدف این است:برای مدت مشخصی صحبت کنید،بدون استفاده از کلمات پُرکننده مثل:

اممم

آآ

خب

در واقع

یعنی…

برخلاف تصور رایج،مشکل اصلی تپق‌ها کمبود کلمه نیست،بلکه عجله در صحبت کردن است.

این تمرین چه چیزی به شما یاد می‌دهد؟

آهسته‌تر صحبت کنید

به مکث‌های کوتاه احترام بگذارید

و سکوت را به‌عنوان بخشی از بیان بپذیرید

سکوت، اگر آگاهانه باشد،نه‌تنها ضعف نیست،بلکه قدرت است.

تمرین Eyeball Bingo؛ تمرین سخنرانی برای ارتباط چشمی واقعی

این تمرین مخصوص فضاهایی است که چند نفر مخاطب حضور دارند.

در این تمرین سخنرانی:

شما یک موضوع دریافت می‌کنید

شروع به صحبت می‌کنید

باید با همه افراد حاضر تماس چشمی واقعی برقرار کنید

هر کسی که با او تماس چشمی گرفتید، می‌ایستد

هدف شما این است که:همه را سر پا کنید.

نسخه‌های پیشرفته‌تر تمرین

تماس چشمی را در کل فضا پخش کنید (نه فقط یک سمت)

هر مخاطب بعد از ۲–۳ ثانیه تماس چشمی بایستد

بار دوم دست بالا ببرد، بار سوم دست دیگر

این تمرین:

نگاه شما را هدفمند می‌کند

از خیره شدن یا فرار نگاه جلوگیری می‌کند

و باعث می‌شود مخاطب دیده‌شده احساس شود

تمرین پیچ‌زبان؛ گرم‌کردن عضلات بیان

بسیاری از ما هنگام سخنرانی،دهان‌مان کم‌تحرک است.

تمرین پیچ‌زبان به شما کمک می‌کند:

وضوح بیان را بالا ببرید

عضلات دهان و زبان را فعال کنید

و شمرده‌تر صحبت کنید

نمونه‌های ساده:

Red leather, yellow leather

یا حتی گفتن نام غذاها با اغراق و بیان واضح:Ravioli – Macaroni – Spaghetti – Tagliatelle

نکته مهم:وضوح مهم‌تر از سرعت است.

تمرین Either / Or؛ تمرین سخنرانی برای ساختار ذهنی منظم

در این تمرین سخنرانی، به شما یک انتخاب دوگانه داده می‌شود:

چای یا قهوه؟

خانه یا رستوران؟

سفر ساحلی یا کوه‌نوردی؟

شما باید:

هر دو گزینه را بررسی کنید

مزایا و معایب را بگویید

و در نهایت به یک جمع‌بندی برسید

این تمرین کمک می‌کند:

ساختار «از یک طرف / از طرف دیگر» را یاد بگیرید

نتیجه‌گیری شفاف داشته باشید

و از حرکات بدنی متعادل استفاده کنید

ضبط صدا و تصویر؛ آینه‌ی مدرن تمرین سخنرانی

در گذشته فقط آینه وجود داشت.اما آینه اغلب ما را خودآگاه و خشک می‌کرد.

امروز، موبایل بهترین ابزار تمرین سخنرانی است:

می‌توانید فقط صدا ضبط کنید

یا ویدیو بگیرید

و روی یک جنبه تمرکز کنید:صدا، مکث، نگاه، یا زبان بدن

نکته مهم:اولین بار که خودتان را می‌بینید یا می‌شنوید،احساس خوبی نخواهید داشت.این کاملاً طبیعی است.

آخرین و مهم‌ترین اصل تمرین سخنرانی: فقط انجامش بده

سخنرانی عمومی دقیقاً برخلاف تمایل‌های طبیعی ما عمل می‌کند:

ما دوست داریم کامل باشیم

بیش‌ازحد آماده شویم

و خوب به نظر برسیم

اما رشد واقعی زمانی اتفاق می‌افتد که:

کمی ناقص باشیم

کمی اشتباه کنیم

و ادامه دهیم

بهترین توصیه برای غلبه بر اضطراب و پیشرفت در سخنرانی این است:«از خودت عبور کن و شروع کن.»

کلام آخر

تمرین سخنرانی مهم‌ترین و مؤثرترین راه برای تقویت فن بیان و حرفه‌ای صحبت کردن در جمع است. هیچ‌کس با استعداد ذاتیِ کامل متولد نمی‌شود؛ آنچه یک سخنران معمولی را به یک سخنران مسلط تبدیل می‌کند، تمرین مداوم، آگاهانه و مرحله‌به‌مرحله است. از غلبه بر ترس و شروع کردن بدون آمادگی کامل گرفته تا تمرین‌های بداهه، داستان‌گویی، کنترل تپق، ارتباط چشمی و مدیریت صدا، همه‌ی این تمرین‌ها کمک می‌کنند ذهن و بیان شما هماهنگ‌تر عمل کنند. اگر می‌خواهید در جلسات، ارائه‌ها یا جمع‌های دوستانه واضح، روان و تأثیرگذار صحبت کنید، کافی است به‌جای کمال‌گرایی، تمرین سخنرانی را به یک عادت منظم تبدیل کنید؛ پیشرفت، نتیجه‌ی طبیعی همین استمرار است.