۳ راز برای شفاف و با اعتماد به نفس صحبت کردن

آیا تا به حال برایتان پیش آمده که هنگام صحبت کردن یا ارائه، رشته‌ی کلام از دستتان خارج شود و شروع به پرحرفی کنید؟ این تجربه‌ی ناخوشایند که می‌تواند باعث احساس ناامنی و آشفتگی شود، برای بسیاری از ما آشناست.

خبر خوب این است که راهی برای رهایی از این تله وجود دارد. در این مقاله، سه درس شگفت‌انگیز از «وین جیانگ»، متخصص ارتباطات، را با شما در میان می‌گذاریم. این سه نکته به شما کمک می‌کنند تا به سه ویژگی کلیدی یک سخنران عالی دست پیدا کنید: شفافیت، اختصار و انسجام در کلام.

نکته ۱: برای غلبه بر استرس، توجه خود را از «من» به «مخاطب» منتقل کنید

شاید تعجب کنید، اما یکی از دلایل اصلی پرحرفی و از دست دادن رشته‌ی کلام، استرس است. استرس از کجا می‌آید؟ اغلب از تمرکز بیش از حد روی خودمان. وقتی دائماً نگران این هستیم که دیگران درباره‌ی ما چه فکری می‌کنند «آیا از من خوششان می‌آید؟ آیا حرف‌هایم جالب است؟»، تمام انرژی ذهنی ما صرف این می‌شود که به‌شدت «خودآگاه» (self-conscious) باشیم و این موضوع، استرس را به شدت افزایش می‌دهد.

راه حل قدرتمند این است که آگاهانه تمرکز خود را تغییر دهید. به جای اینکه «خودآگاه» باشید، «مخاطب‌آگاه» (audience-conscious) شوید. تمام انرژی ذهنی خود را صرف درک نیازها، سوال‌ها و واکنش‌های مخاطب کنید. وقتی ذهن شما درگیر خدمت به مخاطب باشد، دیگر فضایی برای نگرانی‌های بیهوده درباره‌ی خودتان باقی نمی‌ماند و در نتیجه، استرس به طور چشمگیری کاهش می‌یابد.

«خودآگاه نباشید، مخاطب‌آگاه باشید.»

وقتی استرس خود را کنترل کردید، گام بعدی این است که مطمئن شوید محتوای خود را فراموش نمی‌کنید. اینجاست که روش صحیح تمرین اهمیت پیدا می‌کند.

نکته ۲: تمرین فقط کافی نیست؛ مهم «چگونه» تمرین کردن است

همه می‌دانند که برای یک سخنرانی خوب باید تمرین کرد. اما بسیاری از افراد نمی‌دانند که «چگونه» تمرین کردن، تفاوت اصلی را رقم می‌زند. اگر نگران هستید که ممکن است نکات کلیدی را فراموش کنید، احتمالاً روش تمرین شما اشتباه است.

بیشتر افراد با انرژی پایین تمرین می‌کنند؛ مثلاً جلوی آینه می‌ایستند و یادداشت‌هایشان را زیر لب زمزمه می‌کنند. این روش کم‌انرژی، منجر به یادگیری ضعیف می‌شود. جیانگ توصیه می‌کند که با انرژی بالا تمرین کنید؛ یعنی دقیقاً با همان شور و حرارتی که قرار است در مقابل مخاطب واقعی صحبت کنید. وقتی با انرژی بالا تمرین می‌کنید، نه تنها محتوا در ذهن شما ثبت می‌شود، بلکه در حافظه‌ی عضلانی شما نیز حک می‌شود.

«تلاش کم در تمرین، یادآوری را ضعیف می‌کند؛ تلاش زیاد در تمرین، یادآوری را قدرتمند می‌سازد.»

برای اینکه این روش کاملاً کاربردی شود، این فرآیند دو مرحله‌ای را دنبال کنید: اول، سه تا پنج بار «خوانش کامل از روی متن» انجام دهید. یعنی کل متن سخنرانی خود را با همان انرژی بالا از اول تا آخر بخوانید. سپس، در مرحله دوم، کل متن را به چند نکته‌ی کلیدی یا سرفصل (bullet points) تبدیل کنید. شگفت‌زده خواهید شد که چطور بیشتر مطالب را به خاطر می‌آورید، چون محتوا هم در ذهن و هم در بدن شما حک شده است.

بیشتر بخوانید : ۶ نکته کلیدی ارتباطات

نکته ۳: برای جلوگیری از پرحرفی، از یک چارچوب ساده استفاده کنید

یکی از دلایل اصلی پرحرفی یا به اصطلاح «از این شاخه به آن شاخه پریدن» این است که وقتی سوالی از ما پرسیده می‌شود، مغزمان تلاش می‌کند تمام اطلاعاتی را که در آن زمینه دارد، به یکباره به زبان بیاورد. نتیجه‌ی این کار، یک پاسخ نامنظم و گیج‌کننده است.

برای جلوگیری از این مشکل، از یک چارچوب ذهنی ساده استفاده کنید. چارچوب «۳-۲-۱» یک ابزار فوق‌العاده مؤثر برای ساختارمند کردن سریع افکار است. هرگاه با یک سوال مواجه شدید، می‌توانید پاسخ خود را در یکی از این سه قالب ارائه دهید:

• سه قدم: پاسخ خود را با سه مرحله یا سه نکته‌ی اصلی توضیح کنید.
• دو نوع: موضوع را به دو دسته یا دو نوع مختلف تقسیم کنید (مثلاً مزایا و معایب).
• یک چیز: مهم‌ترین، کلیدی‌ترین و اصلی‌ترین نکته را بیان کنید.

برای مثال، فرض کنید کسی از شما می‌پرسد: «بهترین راه برای یادگیری یک زبان جدید چیست؟» به جای اینکه هرچه به ذهنتان می‌رسد بگویید، می‌توانید از این چارچوب‌ها استفاده کنید:

• سه قدم: «یادگیری زبان سه مرحله‌ی کلیدی دارد: اول، ساختن دایره لغات پایه. دوم، تمرین شنیداری با محتوای ساده. و سوم، شروع به صحبت کردن بدون ترس از اشتباه.»
• دو نوع: «دو رویکرد اصلی وجود دارد: یکی تمرکز بر گرامر و ساختار، و دیگری تمرکز بر مکالمه و غرق شدن در زبان.»
• یک چیز: «مهم‌ترین نکته این است که هر روز با زبان درگیر باشید، حتی برای دقایقی کوتاه.»

استفاده از این چارچوب‌ها به شما کمک می‌کند تا بدون گم شدن در جزئیات، پاسخی شفاف، مختصر و منسجم ارائه دهید.

کلام پایانی: اولین قدم شما برای بیانی شیوا چیست؟

همانطور که دیدید، صحبت کردن با شفافیت و اعتماد به نفس یک مهارت اکتسابی است. با سه راهکار ساده می‌توانید این مهارت را در خود تقویت کنید: تمرکزتان را از خود به مخاطب منتقل کنید، با انرژی بالا تمرین کنید تا مطالب در ذهن و بدنتان حک شود، و از چارچوب‌های ساده برای سازماندهی کردن افکارتان استفاده کنید.

حالا از خود بپرسید: کدام یک از این تکنیک‌ها را از همین امروز برای بهبود شیوه‌ی صحبت کردن خود به کار خواهید گرفت؟