۵ تمرین آسان و عملی بداههگویی | بدون مکث و تپق صحبت کنید
آیا تا به حال پیش آمده کسی از تو سوالی بپرسد و در همان لحظه احساس کنی ذهنت خالی شد؟ آیا برایت پیش آمده که در یک جمع حرفی بزنی اما بعدش با خودت بگویی کاش بهتر جواب میدادم؟ یا آیا زمانی بوده که بخواهی سریع، دقیق و زیبا حرف بزنی اما زبان همراهیات نکند؟
سوال بعدی مهمتر است:
اگر قدرت بداههگویی واقعا قابل یادگیری باشد، چه تغییری در سخن گفتن تو اتفاق میافتد؟ وقتی بتوانی در لحظه به هر موضوعی واکنش مناسب بدهی، چه میزان اعتماد به نفس در صدایت مینشیند؟ و اگر ذهن و زبانت به جای گیر کردن، به جریان بیفتند، گفتگوهای کاری و شخصیات چقدر بهتر میشود؟
بداههگویی یک استعداد نیست؛ یک توانایی ساختنی است. تواناییای که با چند تمرین ساده اما عمیق، میتواند سرعت فکر، قدرت زبان و حضور ذهن تو را چند برابر کند.
اگر تا امروز هر بار که لازم بوده سریع جواب بدهی، مکث کردهای یا نتوانستهای جملهات را کامل کنی، این مقاله دقیقا برای توست. در ادامه پنج تمرین بداههگویی را با هم مرور میکنیم؛ تمرینهایی که خودم بارها آموزش دادهام و نتیجهاش را در کلاسها و سخنرانیها دیدهام. هر کدام از این تمرینها یک دکمه روشنکننده ذهن است؛ دکمهای که کافی است آن را فشار دهی تا جملهها، ایدهها و پاسخها راحتتر از همیشه جاری شوند.
اگر چند دقیقه همراه من بمانی، نه فقط یک مقاله میخوانی؛ بلکه وارد مسیری میشوی که میتواند گفتار تو را برای همیشه روانتر، خلاقتر و اثرگذارتر کند:
هدیه برنامه فن بیان📢
دانلود رایگان به جای پرداخت ۵۰۰ هزار تومان!
تمرین بداهه موافق و مخالف
در سالهای آموزش فن بیان همیشه دیدهام کسانی که در لحظه موضوعی را میشنوند و نمیتوانند درباره آن صحبت کنند، یک مشکل مشترک دارند: ذهن آنها فقط یک مسیر را میبیند. تمرین موافق و مخالف دقیقا همان چیزی است که مت آبراهامز آن را انعطاف ذهنی مینامد. وقتی در یک دقیقه از موضوعی دفاع میکنی و در دقیقه بعد همان موضوع را نقد میکنی، ذهن تو یاد میگیرد سریع زاویه دیدش را تغییر دهد. این تغییر زاویه همان چیزی است که در لحظه ساختن جملههای تازه را ممکن میسازد و یکی از مهمترین پایههای تمرین بداههگویی است.
مثلا موضوع سادهای انتخاب کن مثل مزایای زود بیدار شدن. یک دقیقه درباره خوبیهایش حرف بزن. سپس یک دقیقه درباره این که چرا ممکن است به بعضی آدمها ضرر بزند. همین تغییر مسیر باعث میشود ذهن تو از یک خط مستقیم خارج شود و به یک شبکه گسترده از ایدهها برسد. من بارها دیدهام هنرجویانی که این تمرین را چند روز انجام میدهند، هنگام سوالات ناگهانی دیگر نمیترسند؛ چون ذهن آنها همیشه یک مسیر دوم برای ادامه گفتار دارد.
برنامه عملی:
• یک موضوع ساده انتخاب کنید
• یک دقیقه درباره مزایا صحبت کنید
• یک دقیقه درباره معایب صحبت کنید
• بدون مکث زاویه دید را تغییر دهید
• این روند را هر روز برای یک موضوع تکرار کنید
تمرین بازگویی یک داستان طولانی در سه نسخه کوتاهتر
این تمرین را اولینبار از تونی بوزان یاد گرفتم؛ جایی که میگفت قدرت ذهن در توانایی فشردهسازی است. بداههگوی حرفهای کسی است که بتواند یک داستان طولانی را در چند جمله خلاصه کند و همچنان پیام را منتقل کند. بازگویی یک داستان در یک دقیقه، سپس در سی ثانیه و در نهایت در ده ثانیه، ذهن را مجبور میکند اصل پیام را استخراج کند و حشو را دور بریزد. این مهارت هنگام مواجهه با سوالهای ناگهانی یا فرصتهای کوتاه گفتاری بسیار کاربرد دارد.
فرض کن داستانی یک دقیقهای درباره اولین تجربه کاریات تعریف میکنی. سپس همان داستان را در سی ثانیه بازگو میکنی. آیا هنوز پیام اصلی برقرار است؟ سپس دوباره همین داستان را در ده ثانیه میگویی. این مرحله دقیقا جایی است که ذهن تو مجبور میشود فکر را فشرده کند. وقتی به این مهارت مسلط شوی، در لحظه میتوانی نسخههای مختلف از یک ماجرا را بسازی؛ یک نسخه طولانی برای سخنرانی، یک نسخه کوتاه برای پاسخ دادن به یک سوال، و یک نسخه بسیار کوتاه هنگام معرفی خودت. این همان مهارتی است که هسته بداههگویی را شکل میدهد.
برنامه عملی:
• یک داستان یک دقیقهای بسازید
• همان داستان را در سی ثانیه بازگو کنید
• همان داستان را در ده ثانیه خلاصه کنید
• پیام اصلی را بررسی کنید
• این روند را با سه داستان دیگر انجام دهید
پیشنهاد لحظهای! ⏰
فقط تا زمانی که این صفحه باز است، فرصت دارید بهجای ۲ میلیون تومان، فقط با ۱۹۰ تومان در دوره جامع و نامحدود کلام بُرنده ثبت نام کنید 👇
۳۰ جمله شیک برای شروع صحبت
تمرین بداهه تشبیه و استعاره
قدرت تصویرسازی یکی از مهمترین تکنیکهای بداههگویی است. وقتی میتوانی یک مفهوم را با تصویر توضیح دهی، ذهن مخاطب به سرعت با تو همراه میشود و گفتار تو عمق بیشتری پیدا میکند. آندری سدنیف بارها تاکید میکند که زبان استعاره، زبان سرعت فکر است؛ یعنی زمانی که ذهن هنوز فرصت ساختن جمله منطقی ندارد، یک تصویر میتواند همان معنی را منتقل کند. این تمرین کمک میکند بهجای گیر کردن در مفهوم، آن را در قالب یک تصویر روشن بیان کنی.
مثلا مفهوم تنبلی را در نظر بگیر. میتوانی بگویی تنبلی مثل راه رفتن در شن نرم است؛ هر قدم زمان بیشتری میگیرد. یا درباره اضطراب بگویی اضطراب مثل این است که ذهنت در یک اتاق کوچک مدام رفت و برگشت میکند. این تمرین فقط برای ساخت تشبیه نیست؛ ذهن را مجبور میکند سریعتر مفهوم را در قالب تصویر بسازد. من همیشه دیدهام کسانی که این تمرین را انجام میدهند، در گفتگوهای روزمره جذابتر و قابلدرکتر صحبت میکنند.
برنامه عملی:
• یک مفهوم ساده انتخاب کنید
• سه تشبیه بداهه برای آن بسازید
• هر تشبیه را بلند بیان کنید
• تصویر را تا حد ممکن قابل لمس کنید
• هر روز این تمرین را برای یک مفهوم انجام دهید
تمرین گفتگو با شیء
این تمرین شاید در ابتدا عجیب به نظر برسد، اما یکی از موثرترین تمرینهایی است که در کتاب جادوی بداههگویی به آن اشاره شده. وقتی با یک شیء حرف میزنی، در واقع داری گفتار خودت را از قضاوت بیرونی جدا میکنی. ذهن از ترس قضاوت آزاد میشود و زبان بدون فشار کار میکند. من دیدهام هنرجوهایی که اصلا نمیتوانستند آزاد حرف بزنند، فقط با چند بار انجام این تمرین، روانتر و جسورتر صحبت کردند.
مثلا یک لیوان را بردار و بگو امروز خیلی کارم را راحت کردی چون معتدل بودی و دستم را نسوزاندی. یا به یک کتاب بگو تو همیشه ساکت هستی اما بیشتر از خیلیها حرف برای گفتن داری. این تمرین باعث میشود زبان تو بدون برنامهریزی قبلی حرکت کند و این درست همان چیزی است که در تمرین بداههگویی به آن نیاز داریم.
برنامه عملی
• یک شیء ساده انتخاب کنید
• آن را شخصیتدار فرض کنید
• یک دقیقه با آن حرف بزنید
• از احساس، کاربرد یا ظاهر آن بگویید
• هر روز یک شیء جدید انتخاب کنید
توصیف لحظه حال با جزئیات دقیق
مت آبراهامز میگوید بداههگوی حرفهای کسی است که لحظه حال را با وضوح میبیند. وقتی ذهن بتواند همین الان را دقیق توصیف کند، دیگر در لحظه گفتار گیر نمیکند. این تمرین باعث میشود ذهن و زبان تو هماهنگ شوند و بهجای فکر کردن به جمله بعدی، در همین لحظه بمانند. حضور ذهن همان چیزی است که بداهه را واقعی و روان میکند.
مثلا همین الان به اطراف خود نگاه کن. رنگ دیوار، نور اتاق، صدایی که از بیرون میآید، حتی احساسی که در بدن داری. همه را پشت سر هم و بدون توقف بیان کن. بگو روی میز یک لیوان هست، نور از سمت چپ میتابد، صدای رفتوآمد میآید، دمای اتاق کمی بالاست. این گفتار بدون برنامهریزی، ذهن را در مسیر جریان طبیعی قرار میدهد و یکی از موثرترین تمرینهای بداههگویی است.
برنامه عملی:
• یک دقیقه فقط اطراف خود را نگاه کنید
• هرچه میبینید و حس میکنید را بیان کنید
• بدون توقف حرف بزنید
• به جزئیات کوچک توجه کنید
• این تمرین را هر روز چند دقیقه انجام دهید
برنامه تمرینی هفتگی برای تقویت مهارت بداههگویی
برای این که تمرینها از حالت دانستن خارج شود و تبدیل به توانایی واقعی شوند، لازم است آنها را در یک برنامه منظم هفتگی اجرا کنید. این برنامه دقیقا بر اساس مسیر یادگیری بداههگویی طراحی شده؛ از سادهترین سطح شروع میشود و تا جایی پیش میرود که ذهن و زبان تو بدون مکث وارد جریان گفتار شوند. اگر همین برنامه را یک هفته انجام بدهی، تغییر را کاملا حس میکنی.
روز اول
ورود به انعطاف ذهنی با تمرین موافق و مخالف
• یک موضوع ساده انتخاب کن
• یک دقیقه از آن دفاع کن
• یک دقیقه نقدش کن
• بدون مکث زاویه دیدت را عوض کن
• در پایان، نتیجه بگیر کدام زاویه برایت راحتتر بود
روز دوم
تقویت فشردهسازی محتوا با سه نسخه از یک داستان
• یک داستان یک دقیقهای بگو
• آن را در سی ثانیه بازگو کن
• سپس نسخه ده ثانیهای بساز
• بررسی کن پیام اصلی در هر سه نسخه باقی مانده یا نه
• این تمرین را برای دو داستان انجام بده
روز سوم
قدرت تصویرسازی با تمرین تشبیه و استعاره
• یک مفهوم ساده انتخاب کن
• سه تشبیه بداهه بساز
• تشبیهها را بلند بگو تا گوش هم فعال شود
• یک تشبیه را اصلاح کن تا دقیقتر شود
• در پایان، تشبیه برتر را یادداشت کن
روز چهارم
آزادسازی ذهن با گفتگوی یک دقیقهای با اشیاء
• یک شیء ساده انتخاب کن
• آن را شخصیتدار فرض کن
• یک دقیقه با آن حرف بزن
• درباره ظاهر، کاربرد یا رفتار خیالی آن بگو
• هر دو ساعت یک بار یک شیء جدید انتخاب کن
روز پنجم
افزایش حضور ذهن با توصیف لحظه حال
• یک دقیقه اطراف را دقیق نگاه کن
• هرچه میبینی و میشنوی را پشتسرهم بگو
• بدون توقف و بدون فکر کردن به جمله بعد
• هر بار جزئیات بیشتری پیدا کن
• این تمرین را سه بار در روز انجام بده
روز ششم
روز ترکیب تکنیکها
• یک موضوع انتخاب کن
• ابتدا به صورت موافق و مخالف درباره آن حرف بزن
• سپس یک داستان کوتاه از آن بساز و در نسخههای متفاوت بیان کن
• بعد از مفهوم اصلی یک تشبیه بساز
• در پایان، توصیف لحظه حال را روی همان موضوع امتحان کن
روز هفتم
روز تثبیت و مرور
• مرور کن کدام تمرین برایت سختتر بود
• همان تمرین را دوباره انجام بده
• یک صوت یک دقیقهای از اجرای خود ضبط کن
• تغییرات یک هفته را بسنج
• برای هفته بعد سطح تمرینها را سختتر کن
آموزش های مرتبط

چگونه با ۵ تکنیک مخاطب را جذب کنیم؟ | قدرت متقاعدسازی در سخنرانی

۴ تمرین مؤثر برای واژگان قویتر | چگونه دایره لغات خود را ۲ برابر کنیم؟

دوره کلام بُرنده
خبرنامه | صفحه تکی نوشته
سینا آذرنیا
مدیر و موسس مدرسه فن بیان تاوا
درباره نویسنده
- بنیانگذار مدرسه فن بیان تاوا
- آموزش بیش از 1000 نفر در زمینه مهارتهای ارتباطی
- نفر سوم مسابقات سخنرانی کشور در سال 1400
تا کنون تجربه سخنرانی در بسیاری از فضاهای علمی و دانشگاهی را داشته و به همین دلیل محتوای او صرفا کپی شده از کتابها و مقالات مختلف نیست. به عبارت بهتر او در زمینه ارتباطات مطالعه، پژوهش و تجربه میکند و در آخر بهترین نکات را در دورهها به شرکتکنندگان ارائه میکند.
دیدگاهتان را بنویسید