۵ تکنیک مخفی برای از بین بردن اضطراب سخنرانی
ترس از سخنرانی در جمع، یک احساس جهانی و فلجکننده است. عرق سردی که بر پیشانی مینشیند، تپش قلبی که در گوشها میپیچد و صدایی که میلرزد. حتی بهترینها هم این مسیر را طی کردهاند. «وین جیانگ»، سخنران حرفهای، یکی از اولین سخنرانیهایش را اینگونه به یاد میآورد که آنقدر مضطرب بود که برای پنهان کردن لکههای عرق، لباس کاملاً مشکی پوشیده بود. پس از پایان سخنرانی، مدیرعامل با نگاهی عصبی به او نزدیک شد و جملهای را گفت که تا همیشه در ذهن وین حک شد: «وین، آیا قبلاً این کار را انجام دادهای؟» این تجربه تلخ، نقطه شروعی برای کشف راهکارهایی بود که هر کسی میتواند برای مدیریت این اضطراب به کار گیرد. این مقاله پنج راهکار عملی و شگفتانگیز را که او در این مسیر آموخت، به شما معرفی میکند.
هدیه برنامه فن بیان📢
دانلود رایگان به جای پرداخت ۵۰۰ هزار تومان!
راهکار اول: بدن خود را کنترل کنید، نه صدایتان را
لرزش صدای شما یک علامت است، نه علت اصلی.
بسیاری تصور میکنند که باید مستقیماً لرزش صدایشان را کنترل کنند، اما این یک اشتباه است. لرزش صدا نتیجه مستقیم لرزش بدن به دلیل تنش است. وقتی مضطرب هستید، بدنتان منقبض میشود و این انقباض باعث لرزش میشود. برای درک بهتر این موضوع، یک آزمایش ساده انجام دهید. دست خود را کاملاً صاف و بدون حرکت نگه دارید. حالا، با تمام قدرت آن را منقبض کنید. چه اتفاقی میافتد؟ دست شما شروع به لرزیدن میکند. اضطراب دقیقاً همین کار را با تمام بدن شما میکند.
راه حل، آرام کردن بدن است. یکی از قدرتمندترین تکنیکها برای این کار، «تنفس جعبه ای (Box Breathing)» است؛ روشی که توسط نیروهای ویژه دریایی آمریکا (Navy Seals) برای حفظ آرامش در شرایط پرفشار استفاده میشود. این تکنیک با هک کردن سیستم عصبی شما، به بدن فرمان آرامش میدهد. مراحل آن ساده است:
۱) برای ۴ شماره دم را به داخل بکشید.
۲) نفس خود را برای ۴ شماره نگه دارید.
۳) برای ۴ شماره بازدم کنید.
۴) برای ۴ شماره نفس را بیرون نگه دارید.
این چرخه را چند بار تکرار کنید تا تأثیر آن را به وضوح حس کنید. این روش با آرام کردن سیستم عصبی و شل کردن عضلات، بدن شما را به حالت آرامش بازمیگرداند و در نتیجه، لرزش صدایتان را از بین میبرد.
«دلیل لرزش صدای شما این است که بدنتان میلرزد.»
راهکار دوم: ذهنیت خود را از «من» به «آنها» تغییر دهید
روی خودتان تمرکز نکنید؛ آن را به خدمترسانی تبدیل کنید.
بخش بزرگی از اضطراب سخنرانی از تمرکز بیش از حد بر خودمان نشأت میگیرد: «من چطور به نظر میرسم؟»، «مبادا اشتباه کنم؟»، «دیگران در مورد من چه فکری میکنند؟». این چرخه «من، من، من» اضطراب را تشدید میکند. این یک تله ذهنی است که تقریباً همه ما در آن گرفتار میشویم. راه حل، یک تغییر جهت رادیکال اما رهاییبخش است: ذهنیت خود را از «اجرا» به «خدمت» تغییر دهید. به جای نگرانی در مورد عملکرد خود، بر روی مخاطبان و ارزشی که به آنها ارائه میدهید تمرکز کنید. از خود بپرسید: «چگونه میتوانم به این افراد کمک کنم؟»، «چه پیامی برای آنها دارم که زندگیشان را بهتر کند؟» این تغییر دیدگاه، تمرکز را از «خود» برداشته و بر روی «دیگران» قرار میدهد و به طور طبیعی خودآگاهی و اضطراب را کاهش میدهد.
«وارد ذهنیت خدمترسانی شوید. من اینجا هستم تا به افرادی که در مقابل من هستند خدمت کنم. موضوع من نیستم.»
۵ تکنیک سخنرانی عمومی
راهکار سوم: چرخه نابودی را در لحظه بشکنید
با انجام عکس کاری که اعصابتان به شما میگوید، از “مارپیچ نابودی” خارج شوید.
یکی از واکنشهای رایج در هنگام اضطراب، تندتر صحبت کردن است. فرد میخواهد هرچه سریعتر این موقعیت ناخوشایند را تمام کند. اما این کار یک «مارپیچ نابودی» ایجاد میکند: هرچه سریعتر صحبت میکنید، به ذهن خود پیام میدهید که مضطرب هستید. در نتیجه مضطربتر میشوید و باز هم سریعتر صحبت میکنید. این چرخه میتواند کنترل شما را کاملاً از بین ببرد. برای شکستن این چرخه در همان لحظه، یک راهکار تاکتیکی و قدرتمند وجود دارد: مکث کنید، یک نفس عمیق بکشید و سپس به طور قابل توجهی سرعت کلام خود را کاهش دهید. این اقدام ساده و آگاهانه، کنترل را به شما بازمیگرداند، به سیستم عصبیتان فرمان آرامش میدهد و شما را از مارپیچ نابودی خارج میکند.
راهکار چهارم: آدرنالین اضافی خود را قبل از شروع بسوزانید
انرژی “جنگ یا گریز” خود را هدفمند مصرف کنید.
بدن ما در موقعیتهای پر استرس، مقادیر زیادی آدرنالین ترشح میکند تا ما را برای «جنگ یا گریز» آماده کند. این یک واکنش بیولوژیکی قدرتمند است، اما برای سخنرانی کاملاً غیرضروری است. این آدرنالین اضافی باعث لرزش دستها و بدن میشود. راه حل این است که این انرژی انباشته شده را قبل از سخنرانی بسوزانید. درست چند دقیقه قبل از اینکه روی صحنه بروید یا ارائه خود را شروع کنید، یک تمرین ورزشی کوتاه و سریع انجام دهید. البته نه در مقابل همه! میتوانید در یک راهروی خلوت ۱۰ حرکت شنا (push-up) انجام دهید یا یک پیادهروی سریع ۵ دقیقهای داشته باشید. این کار به بدن شما کمک میکند تا از شر آدرنالین اضافی خلاص شود و در نتیجه، لرزشهای فیزیکی ناشی از استرس را مدیریت کنید.
راهکار پنجم (جایزه): با اقدامات “عجیب” کوچک، ترس را بیحس کنید
با شجاعتهای کوچک و حسابشده، بر ترس خود غلبه کنید.
برای غلبه بر ترس، باید به تدریج خود را در معرض آن قرار دهید تا نسبت به آن «حساسیتزدایی» کنید. این کار را میتوان با اقدامات کوچک و به ظاهر عجیب شروع کرد. محرکهای ترس خود را شناسایی کنید و با تمرینهای عملی و تدریجی بر آنها غلبه کنید:
سطح ۱: دفعه بعد که با چند دوست برای شام بیرون رفتید، در حالی که نشستهاید، یک نطق کوتاه ۳۰ ثانیهای (toast) ایراد کنید. فقط کافی است بگویید: «میخواهم یک نطق کوتاه به افتخار دوستیهای عالی داشته باشم. به افتخار دوستانی که مهم نیست چه ساعتی از شب یا روز با آنها تماس بگیری، همیشه پاسخگو هستند.» همین تغییر کوچک، موقعیت را از یک مکالمه عادی به یک «سخنرانی» کوچک تبدیل میکند و شما آن حس ترس اولیه را تجربه خواهید کرد.
سطح ۲: در موقعیتی مشابه، این بار از جای خود بلند شوید و نطق خود را ایراد کنید. برای اینکه این کار عجیب به نظر نرسد، میتوانید با یک حرکت هوشمندانه آن را طبیعی جلوه دهید. بایستید و بگویید: «میخواهم امشب قدردانی خودم را از شما دو نفر ابراز کنم و برای همین، مهمان من هستید.» سپس نطق کوتاه خود را ایراد کنید. این کار چالش را کمی بالاتر میبرد.
سطح ۳: در جلسه کاری آنلاین بعدی خود (مثلاً در Zoom)، زمانی که نوبت شما برای صحبت کردن است، بایستید و ارائه خود را انجام دهید. میتوانید بگویید: «من تمام روز نشستهام، اجازه میدهید بایستم تا کمی پاهایم را حرکت دهم؟» ایستادن حس ارائه واقعی را شبیهسازی میکند.
این تمرینهای کوچک و حسابشده، به تدریج مغز شما را آموزش میدهند که سخنرانی کردن یک تهدید نیست و به مرور زمان ترس شما را بیحس میکنند.
«این کار فقط زمانی عجیب است که شما آن را عجیب جلوه دهید.»
اولین گام شما چیست؟
مدیریت اضطراب سخنرانی یک مهارت است، نه یک ویژگی ذاتی. این یعنی شما میتوانید آن را بیاموزید. این مهارت از ترکیب کنترل بدن (با تنفس)، مدیریت ذهن (با تغییر دیدگاه) و تمرین عملی (با شجاعتهای کوچک) به دست میآید. شما با استفاده از این راهکارهای غیرمنتظره اما کاربردی، میتوانید کنترل را به دست بگیرید و با اعتماد به نفس بیشتری در مقابل دیگران صحبت کنید. اکنون از خود بپرسید: کدام یک از این اقدامات شجاعانه کوچک را شما اول امتحان خواهید کرد؟
قدم دوم چیست؟
اگر این آموزش برایتان مفید بوده، همین حالا میتوانید بهجای ۱۲ میلیون تومان، فقط با ۱,۶۸۰,۰۰۰ تومان در دوره جامع و نامحدود هک رشد سخنوری ثبت نام کنید 👇
آموزش های مرتبط

چگونه با ۵ تکنیک مخاطب را جذب کنیم؟ | قدرت متقاعدسازی در سخنرانی

۴ تمرین مؤثر برای واژگان قویتر | چگونه دایره لغات خود را ۲ برابر کنیم؟

دوره کلام بُرنده
خبرنامه | صفحه تکی نوشته
سینا آذرنیا
مدیر و موسس مدرسه فن بیان تاوا
درباره نویسنده
- بنیانگذار مدرسه فن بیان تاوا
- آموزش بیش از 1000 نفر در زمینه مهارتهای ارتباطی
- نفر سوم مسابقات سخنرانی کشور در سال 1400
تا کنون تجربه سخنرانی در بسیاری از فضاهای علمی و دانشگاهی را داشته و به همین دلیل محتوای او صرفا کپی شده از کتابها و مقالات مختلف نیست. به عبارت بهتر او در زمینه ارتباطات مطالعه، پژوهش و تجربه میکند و در آخر بهترین نکات را در دورهها به شرکتکنندگان ارائه میکند.
دیدگاهتان را بنویسید