۱۰ دقیقه تمرین روزانه | راز تبدیل شدن به یک بداههگوی حرفهای
یک روز دیل کارنگی در میانهی کلاس ناگهان از یکی از دانشجویان خواست روی صحنه بیاید و دربارهی «سفر با قطار» سخنرانی کند. دانشجو رنگش پرید، کلمات در گلویش گیر کرد و سالن در سکوت فرو رفت. کارنگی لبخند زد و گفت: «وقتی نمیدانی چه بگویی، از یک خاطره ساده شروع کن.» و همان لحظه، دانشجو داستانی بامزه از تأخیر قطار تعریف کرد که نهتنها سالن را به خنده انداخت، بلکه او را از بحرانیترین موقعیت نجات داد. این ماجرا نشان میدهد که بداههگویی حرفهای نه یک استعداد مادرزادی، بلکه مهارتی است که میتوان آن را با ترفندها و تمرینهای درست آموخت. اگر میخواهی در هر جمعی بدون ترس و لکنت بدرخشی، این مقاله همان نقشه راهی است که باید تا انتها بخوانی.
مطمئن شوید در پایان مقاله، برنامه هفتگی تمرین فن بیان خود را بهعنوان هدیه دریافت می کنید!
۱. تکیه بر تجربه یا خاطره شخصی
هیچ چیز به اندازه یک خاطره زنده نمیتواند سکوت ناخواسته را بشکند. وقتی ذهن قفل میکند، یک تجربه شخصی مثل کلیدی جادویی عمل میکند. باراک اوباما در یکی از مناظرات انتخاباتیاش رشتهی کلام را از دست داد، اما با گفتن داستانی از دوران نوجوانیاش، نهتنها سکوت را پر کرد بلکه فضای سالن را انسانیتر کرد. این روش نشان میدهد شما انسانی واقعی هستید، نه سخنران ماشینی. برای تمرین کافی است: ۱) مکث کوتاه کنید، ۲) خاطرهای مرتبط را به یاد بیاورید، ۳) با یک جمله ساده شروع کنید، ۴) نکته اصلی را برجسته کنید، ۵) آن را به موضوع برگردانید.
۲. تبدیل سؤال به سؤال جدید
گاهی بهترین پاسخ، یک پرسش تازه است. این تکنیک مثل آینه عمل میکند؛ به جای آنکه فوراً جواب بدهید، زمان میخرید و همزمان تسلط خود را نشان میدهید. جان اف. کندی در مواجهه با پرسشهای دشوار، عادت داشت ابتدا پرسشی بزرگتر مطرح کند: «مسئله اصلی این نیست که ما چه میخواهیم، بلکه این است که چه چیزی آیندهی بشر را امنتر میکند.» این کار باعث میشد ذهن او فرصت جمعآوری استدلال پیدا کند. شیوه اجرا ساده است: ۱) لبخند بزنید و پرسش را تأیید کنید، ۲) کلمهی کلیدی را تکرار کنید، ۳) آن را به پرسشی گستردهتر تبدیل کنید، ۴) یک جملهی عمومی آغاز کنید، ۵) آرامآرام به پاسخ مدنظرتان برسید.
۳. روش پل زدن
وقتی پرسشی غافلگیرکننده مطرح میشود، لازم نیست گیر بیفتید. کافی است پلی بزنید و از آن به حوزهای آشنا بروید. فرض کنید در سخنرانی بازاریابی هستید و کسی از سیاست مالیاتی میپرسد؛ میتوانید بگویید: «پرسش شما جالب است، و اگر از زاویهی بازاریابی نگاه کنیم…» و موضوع را به میدان تخصصی خود بکشید. این روش به مخاطب حس نمیدهد که طفره میروید، بلکه نشان میدهد توانایی ربط دادن موضوعات را دارید. برای تمرین: ۱) پرسش را تأیید کنید، ۲) از عبارت «از زاویهای دیگر» استفاده کنید، ۳) موضوع را به بخش آشنای خود منتقل کنید، ۴) نکته کلیدی را برجسته کنید، ۵) ادامه را طبق مسیر خودتان پیش ببرید.
چطور صدای قویتری داشته باشیم؟
۴. تمرین موضوعات تصادفی
ذهن برای بداههگویی مثل عضله است؛ اگر تمرین ندهید، ضعیف میشود. یکی از تمرینهای کلاسیک کارنگی همین بود: کلماتی مثل «چتر»، «پلنگ برفی» یا «یخچال» روی کاغذ نوشته میشد و دانشجویان باید دو دقیقه دربارهی آن حرف میزدند. این تمرین هم باعث خنده و نشاط میشد و هم قدرت انعطاف ذهنی را بالا میبرد. برای اجرای آن: ۱) فهرست کلمات آماده کنید، ۲) یکی را تصادفی انتخاب کنید، ۳) یک دقیقه زمان بگیرید، ۴) بدون توقف صحبت کنید، ۵) در پایان یک نکتهی الهامبخش بیرون بکشید.
۵. الگوی سهگانه کارنگی
این الگو عصای دست هر سخنران بداههگوست: «بگو چه میخواهی بگویی – بگو – بگو چه گفتی.» با این فرمول ساده، ذهن شما در کمترین زمان ساختاری شفاف پیدا میکند. استیو جابز هنگام معرفی اولین آیفون دقیقاً از همین ساختار استفاده کرد: اول گفت سه محصول جدید معرفی میشود، سپس توضیح داد، و در پایان همه را در یک جمعبندی به یک محصول واحد رساند. برای تمرین: ۱) ایده اصلی را مشخص کنید، ۲) یک جملهی افتتاحیه بگویید، ۳) شرح کوتاه همراه با مثال بیاورید، ۴) نکتهی محوری را دوباره تأکید کنید، ۵) با جملهای قاطع جمعبندی کنید.
بداههگویی حرفهای مثل رانندگی در جادهای ناشناخته است؛ تا وقتی پشت فرمان ننشینی و حرکت نکنی، هیچ نقشهای به کار نمیآید. پنج تکنیکی که مرور کردیم ـ از روایت تجربه شخصی گرفته تا الگوی سهگانه کارنگی ـ ابزارهایی هستند که در لحظههای غیرمنتظره تو را از سکوت، دستپاچگی و استرس نجات میدهند. اما مهارت فقط با خواندن شکل نمیگیرد؛ باید عمل کرد.
قدم اول ساده است: همین امروز یک کلمه یا موضوع تصادفی انتخاب کن، یک دقیقه زمان بگیر و جلوی آینه یا دوربین موبایل بدون توقف صحبت کن. شاید در شروع، لکنت یا مکثها اذیتت کند، اما درست همانجا جرقهی پیشرفت روشن میشود. هر روز فقط پنج دقیقه تمرین کافی است تا ذهن تو مثل یک عضلهی آماده، در هر موقعیت بدرخشد.
به یاد داشته باش: بزرگترین سخنرانان دنیا هم از همین نقطه شروع کردند. حالا نوبت توست که اولین قدم را برداری.
هدیه برنامه فن بیان
آموزش های مرتبط

چگونه با ۵ تکنیک مخاطب را جذب کنیم؟ | قدرت متقاعدسازی در سخنرانی

۴ تمرین مؤثر برای واژگان قویتر | چگونه دایره لغات خود را ۲ برابر کنیم؟

دوره کلام بُرنده
خبرنامه | صفحه تکی نوشته
سینا آذرنیا
مدیر و موسس مدرسه فن بیان تاوا
درباره نویسنده
- بنیانگذار مدرسه فن بیان تاوا
- آموزش بیش از 1000 نفر در زمینه مهارتهای ارتباطی
- نفر سوم مسابقات سخنرانی کشور در سال 1400
تا کنون تجربه سخنرانی در بسیاری از فضاهای علمی و دانشگاهی را داشته و به همین دلیل محتوای او صرفا کپی شده از کتابها و مقالات مختلف نیست. به عبارت بهتر او در زمینه ارتباطات مطالعه، پژوهش و تجربه میکند و در آخر بهترین نکات را در دورهها به شرکتکنندگان ارائه میکند.
دیدگاهتان را بنویسید