فقط چند ساعت تا سخنرانی وقت داری؟ | فرمول سرعت 2 برابری آماده شدن برای سخنرانی

چند دقیقه قبل از شروع مراسم معرفی یکی از محصولات تاریخی اپل، استیو جابز پشت صحنه قدم می‌زد و جمله آغازین خود را آهسته تکرار می‌کرد. او قرار بود فقط درباره یک دستگاه جدید صحبت کند، اما خودش می‌دانست که اگر با یک داستان شروع نکند، اگر سوالی در ذهن مخاطب نسازد، اگر راه‌حل را در زمان درست ارائه ندهد و اگر مزیت‌ها را ملموس نکند، هیچ‌کس شگفت‌زده نخواهد شد. لحظه‌ای مکث کرد، لبخند زد و گفت: «همه‌چیز باید با یک روایت شروع شود.» چند دقیقه بعد، همان جمله‌های ساده و همان ساختار پنهان باعث شد سالن سکوت کند، ذهن‌ها باز شود و محصولی معمولی تبدیل به تجربه‌ای الهام‌بخش شود.

این چیزی است که بسیاری از سخنرانان، مدرس‌ها، ارائه‌دهندگان و حتی مدیران از آن غافل‌اند؛ آنها تصور می‌کنند محتوای خوب کافی است، اما جابز ثابت کرد که چیدمان محتوا، شیوه روایت و ترتیب مراحل است که پیام را ماندگار می‌کند. قالبی که او استفاده می‌کرد، همان قالب ارسطویی است؛ روایتی که کارماین گالو در کتاب سخنرانی به سبک استیو جابز تشریح کرده و نشان داده چگونه پنج مرحله ساده می‌تواند هر ارائه‌ای را جذاب، قابل فهم و تاثیرگذار کند.

این مقاله دقیقاً بر اساس همان قالب نوشته شده و قدم‌به‌قدم نشان می‌دهد چگونه می‌توان سخنرانی را با داستان آغاز کرد، با یک سوال ذهن را درگیر کرد، راه‌حل را درست در زمان لازم ارائه داد، مزیت‌ها را به شکل ملموس توضیح داد و در نهایت مخاطب را به اقدام دعوت کرد. اگر تا امروز ارائه‌هایت گاهی سرد، پراکنده یا بی‌اثر بوده، ادامه این مقاله همان چیزی است که لازم داری؛ چون همین پنج مرحله، پایه طراحی سخنرانی‌هایی است که شنیده می‌شوند، در ذهن می‌مانند و نتیجه می‌سازند.

هدیه برنامه فن بیان📢

دانلود رایگان به جای پرداخت ۵۰۰ هزار تومان!

روایت داستان

در قالب ارسطو، سخنرانی با داستان شروع می‌شود چون ذهن انسان به روایت واکنش احساسی نشان می‌دهد. داستان باعث می‌شود مخاطب قبل از تحلیل، ابتدا احساس کند و همین احساس، پذیرش پیام را راحت‌تر می‌کند. کارماین گالو توضیح می‌دهد که جابز هر بار قبل از معرفی یک مفهوم جدید، یک تجربه یا مشکل واقعی را روایت می‌کرد تا توجه مخاطب در همان ثانیه‌های اول جلب شود. وقتی طراحی سخنرانی با داستان آغاز شود، مخاطب احساس می‌کند سخنران او را می‌فهمد و موضوع به زندگی واقعی مرتبط است.

مثلاً جابز هنگام معرفی آیپاد گفت که همیشه مجبور بوده چندین سی‌دی را همراه خود حمل کند و هیچ‌وقت موسیقی‌هایش یک‌جا در دسترس نبوده است. این روایت ساده، کوتاه و واقعی بود و بلافاصله همه مخاطبان خود را در آن موقعیت تصور کردند. همین تصویر ذهنی، زمین بازی را برای پذیرش پیام بعدی آماده کرد.

برای اجرای این بخش کافی است یک اتفاق واقعی کوتاه انتخاب کنید. سپس لحظه آغاز داستان را در یک جمله توصیف کنید. بعد توضیح دهید چه احساسی داشتید و چه مشکلی وجود داشت. در پایان داستان را در نقطه‌ای متوقف کنید که کنجکاوی ایجاد شود. جملات را کوتاه بنویسید. روایت را بلند بخوانید تا ریتم طبیعی پیدا کند. تلاش نکنید زیبا یا شاعرانه صحبت کنید؛ واقعی بودن مهم‌تر از ادبی بودن است. این مرحله باید فقط چند جمله باشد و شنونده را منتظر ادامه نگه دارد.

پرسیدن سؤال در انتهای داستان

پس از روایت داستان، مرحله بعد ایجاد کنجکاوی است و این کار با یک سؤال انجام می‌شود. ارسطو معتقد بود سؤال ذهن را از حالت دریافت منفعل به حالت جستجو و مشارکت فعال منتقل می‌کند. کارماین گالو توضیح می‌دهد که در طراحی سخنرانی وقتی پس از داستان سؤال مطرح می‌شود، مخاطب ناخودآگاه دنبال پاسخ می‌گردد و همین جستجو او را تا پایان همراه نگه می‌دارد. سؤال باید مستقیم، کوتاه و مرتبط با همان داستان باشد تا ذهن روی مسیر درست بماند. پرسیدن سؤال اشتباه، داستان را از اثر می‌اندازد اما سؤال درست، مخاطب را به مرکز پیام هدایت می‌کند.

در معرفی آیپاد، جابز پس از روایت سختی حمل موسیقی پرسید: اگر همه موسیقی‌های شما در جیبتان جا می‌شد چه؟ این سؤال کوتاه بود، تخیل را فعال کرد و مخاطب را مشتاق شنیدن پاسخ ساخت. سؤال نه تهاجمی بود، نه پیچیده و نه طولانی. فقط ذهن را باز کرد و مخاطب را به مرحله بعد کشاند.

برای اجرای این مرحله کافی است داستان خود را بخوانید و از دل همان روایت، یک سؤال بیرون بکشید. سؤال را طوری بنویسید که پاسخ آن در ادامه سخنرانی ارائه شود. سؤال را با جمله‌ای کوتاه تمام کنید و پس از آن مکث کنید. سؤال نباید قابل پاسخ با بله یا خیر باشد. اجازه دهید مخاطب در ذهن خود جواب احتمالی بسازد. جملات را ساده نگه دارید. سؤال باید کنجکاوی ایجاد کند نه فشار. این مرحله پلی است که داستان را وارد مسیر پیام می‌کند و طراحی سخنرانی را رو به جلو حرکت می‌دهد.

ارائه راه‌حل

در این مرحله سخنران پاسخی که ذهن مخاطب منتظر آن است ارائه می‌کند. ارسطو این مرحله را بخش منطقی و ساختاری پیام می‌دانست و کارماین گالو نشان می‌دهد که جابز همیشه راه‌حل را ساده، شفاف و قابل تصور بیان می‌کرد. ارائه راه‌حل باید کوتاه باشد و مخاطب بتواند آن را بلافاصله درک کند. اگر راه‌حل مبهم، طولانی یا فنی بیان شود، انرژی توجه مخاطب کاهش می‌یابد. در طراحی سخنرانی این بخش باید حس وضوح و جهت بدهد و شنونده بفهمد سخنران کنترل موضوع را در دست دارد.

پس از سؤال درباره حمل موسیقی، جابز با یک جمله راه‌حل را معرفی کرد: این دستگاه هزار آهنگ را در جیبتان قرار می‌دهد. این جمله هم ساده بود، هم تصویری و هم مستقیماً به نیاز مطرح شده پاسخ داد. مخاطب در همان لحظه فهمید راه‌حل چیست و چرا اهمیت دارد.

برای اجرای این مرحله راه‌حل را در یک جمله بنویسید. سپس آن را کوتاه‌تر کنید. جمله را با صدای بلند بخوانید و مطمئن شوید قابل فهم است. راه‌حل را توضیح ندهید، فقط معرفی کنید. لحن را آرام و مطمئن نگه دارید. از واژه‌های پیچیده یا فنی پرهیز کنید. راه‌حل باید قابل تصور باشد. طراحی سخنرانی در این نقطه باید ساده‌ترین شکل خود را داشته باشد. این مرحله نباید طولانی شود و فقط باید ذهن مخاطب را به مرحله مزایا هدایت کند.

خونسردی در بحث با آدم های سرسخت

توضیح مزیت‌های راه‌حل

پس از معرفی راه‌حل، مخاطب باید بداند چرا این راه‌حل ارزشمند است و چه تغییری ایجاد می‌کند. ارسطو این بخش را تقویت احساس و انگیزه می‌نامید و کارماین گالو توضیح می‌دهد که جابز همیشه مزیت‌ها را ملموس، قابل لمس و مرتبط با نیاز واقعی مخاطب بیان می‌کرد. در طراحی سخنرانی این مرحله کمک می‌کند مخاطب نه فقط راه‌حل را بشنود، بلکه دلیل پذیرش آن را احساس کند. مزیت‌ها باید به زبان مخاطب بیان شوند نه زبان سخنران. مزایا باید تجربه، راحتی، صرفه‌جویی یا قدرت انتخاب ایجاد کنند.

جابز درباره آیپاد گفت که سبک است، ساده است، همیشه همراه است و دیگر نیازی به حمل سی‌دی‌ها نیست. این مزایا قابل دیدن، قابل حس کردن و قابل تجربه بودند و مخاطب احساس کرد زندگی با این محصول راحت‌تر می‌شود. همین حس تفاوت باعث شد راه‌حل جذاب و باورپذیر شود.

برای اجرای این مرحله سه مزیت راه‌حل را بنویسید. هر مزیت را با یک جمله مرتبط با زندگی مخاطب توضیح دهید. از مثال واقعی استفاده کنید. جملات را کوتاه بنویسید. لحن را گرم و تصویری نگه دارید. از اغراق پرهیز کنید. هدف این است که مخاطب با خود بگوید این بهتر است، این آسان‌تر است، این به درد من می‌خورد. طراحی سخنرانی در این مرحله باید حس تمایل ایجاد کند نه فشار.

دعوت به اقدام

آخرین مرحله زمانی است که سخنران از مخاطب می‌خواهد کاری انجام دهد. ارسطو این بخش را حرکت از فهم به عمل می‌دانست و کارماین گالو نشان می‌دهد که جابز همیشه از مخاطب می‌خواست لمس کند، امتحان کند یا وارد تجربه شود. در طراحی سخنرانی دعوت به اقدام باید واضح، ساده، زمان‌دار و قابل انجام باشد. اگر دعوت مبهم، تعلیقی یا غیرواقعی باشد، مخاطب آن را اجرا نمی‌کند. اقدام باید کوتاه و مستقیم باشد و حس حرکت ایجاد کند.

جابز معمولاً می‌گفت: این محصول را بردارید و امتحان کنید. جمله کوتاه بود و مخاطب می‌دانست دقیقاً باید چه کاری انجام دهد. دعوت نه سخت بود، نه پیچیده و نه تهدیدآمیز. فقط یک حرکت ساده بود که مسیر را ادامه‌دار می‌کرد.

برای اجرای این مرحله اقدام مورد نظر را در یک جمله بنویسید. جمله را زمان‌دار کنید. آن را قابل انجام در همان روز قرار دهید. با لحن مطمئن اجرا کنید. پایان جمله را با سکوت کوتاه همراه کنید. دعوت باید حس شروع بدهد. طراحی سخنرانی در این مرحله مخاطب را وارد عمل می‌کند و همین عمل است که پیام را کامل می‌سازد.

برای اینکه این مقاله فقط خوانده نشود و واقعاً وارد بیان و اجرا شود، همین امروز این تمرین را انجام بده. یک موضوع ساده و روزمره انتخاب کن؛ مثلا «چرا باید جلسات را کوتاه‌تر برگزار کنیم». حالا در پنج دقیقه این قالب را روی آن اجرا کن. اول، یک داستان خیلی کوتاه بنویس؛ لحظه‌ای که در یک جلسه طولانی خسته شدی و همه تمرکزت از بین رفت. سپس در پایان داستان یک سؤال بنویس؛ مثلا اینکه آیا می‌شود جلسه‌ای داشت که هم کوتاه باشد و هم نتیجه بدهد. بعد، راه‌حل را در یک جمله معرفی کن؛ مثل اینکه با داشتن دستور جلسه واضح می‌شود جلسه را کوتاه نگه داشت. سپس مزیت‌های این راه‌حل را با سه جمله کوتاه توضیح بده؛ مثلا اینکه انرژی حفظ می‌شود، تصمیم‌ها سریع‌تر گرفته می‌شود و همه مشارکت می‌کنند. در پایان، یک دعوت به اقدام بنویس؛ مثلا اینکه همین هفته یک جلسه را با دستور جلسه آغاز کن. همین تمرین کوتاه باعث می‌شود قالب در ذهنت تثبیت شود، بیان تو شکل بگیرد و طراحی سخنرانی برایت تبدیل به مهارتی قابل استفاده در هر گفتگو، کلاس یا ارائه شود.