چطور در چند دقیقه متن سخنرانی منسجم بسازیم؟

قالب FOCUS دقیقا چیست؟

قالب FOCUS یک چارچوب ساده اما عمیق برای طراحی سخنرانی منسجم است که کمک می کند سخنران بداند از کجا شروع کند، چگونه مسیر ذهنی مخاطب را بسازد و در نهایت صحبتش را به یک نتیجه عملی برساند. این قالب از پنج بخش به هم پیوسته تشکیل شده است که هر کدام نقش مشخصی در هدایت ذهن مخاطب دارند و اگر به درستی اجرا شوند، سخنرانی را از حالت پراکنده و بداهه خارج می کنند.

یکی از مهم ترین مزیت های قالب FOCUS این است که هم برای سخنرانان مبتدی قابل استفاده است و هم برای سخنرانان حرفه ای. ساختار آن به اندازه ای ساده است که باعث سردرگمی نمی شود و در عین حال آن قدر منطقی است که اعتبار کلام را بالا می برد. این قالب به سخنران کمک می کند هم انسجام فکری داشته باشد و هم کنترل زمان سخنرانی را بهتر در دست بگیرد، چون هر بخش جای مشخصی دارد و از پرگویی یا حاشیه رفتن جلوگیری می کند.

اعتبار قالب FOCUS از این جا می آید که با منطق طبیعی پردازش ذهن انسان هماهنگ است. ذهن مخاطب ابتدا به دنبال فهم موقعیت است، بعد می خواهد بداند گوینده چه نظری دارد، سپس به دنبال دلیل می گردد، بعد اثر موضوع را بر خودش می سنجد و در نهایت انتظار یک جمع بندی یا راه حل دارد. این دقیقا همان مسیری است که قالب FOCUS قدم به قدم طی می کند و به همین دلیل برای طراحی سخنرانی های آموزشی، تحلیلی و حتی انگیزشی بسیار کارآمد است.

اگر در طراحی سخنرانی به دنبال قالبی هستید که نه خشک و دانشگاهی باشد و نه شعاری و احساسی، FOCUS می تواند یکی از مطمئن ترین انتخاب ها باشد. این قالب به شما کمک می کند بدون پیچیده گویی، حرفه ای صحبت کنید و بدون اغراق، اثرگذار باشید:

1. با یک واقعیت مشترک و قابل پذیرش سخنرانی را شروع کنید (Fact)
   در این بخش شما زمین مشترکی با مخاطب می سازید تا قبل از هر قضاوت یا مقاومت، احساس هم فکری شکل بگیرد. واقعیت باید ملموس، قابل مشاهده و غیرقابل انکار باشد تا نقطه شروع طراحی سخنرانی محکم شود.

برنامه عملی اجرای این بخش:

• یک واقعیت مشخص انتخاب کنید که مخاطب آن را در زندگی یا کار خود تجربه کرده باشد.
• مطمئن شوید واقعیت شما قابل بحث و جدل نیست و نیاز به اثبات پیچیده ندارد.
• واقعیت را کوتاه و مستقیم بیان کنید، نه توضیحی و نه احساسی.
• از مثال های خیلی شخصی یا تخصصی که فقط برای عده ای قابل درک است پرهیز کنید.

مثال: بیشتر ما در جلسات یا ارائه ها تجربه کرده ایم که با وجود داشتن حرف درست، باز هم جدی گرفته نشده ایم و اثر کلاممان کمتر از انتظار بوده است.

2. نظر و موضع فکری خودتان را شفاف و مسئولانه بیان کنید (Opinion)
   در این بخش شما از گزارش صرف خارج می شوید و نشان می دهید که فقط روایتگر نیستید، بلکه تحلیل و موضع دارید. این قسمت جایگاه شما را به عنوان سخنران مشخص می کند و به طراحی سخنرانی جهت می دهد.

برنامه عملی اجرای این بخش:

• نظر خودتان را واضح و بدون ابهام بیان کنید.
• از جملاتی استفاده کنید که مسئولیت دیدگاه را می پذیرد، نه اینکه آن را به دیگران نسبت دهد.
• نظر را به همان واقعیت بخش قبل وصل کنید، نه جدا از آن.
• از کلی گویی و جمله های خنثی پرهیز کنید.

مثال: به نظر من مشکل اصلی اینجاست که ما بیشتر روی محتوای حرفمان کار می کنیم و به شکل بیان و ساختار کلام توجه کافی نداریم.

3. دلیل یا ریشه شکل گیری این وضعیت را توضیح دهید (Cause)
   در این بخش شما چرایی مسئله را روشن می کنید تا مخاطب احساس کند موضوع را عمیق تر می فهمد. این قسمت ستون منطقی طراحی سخنرانی است و از سطحی شدن محتوا جلوگیری می کند.

برنامه عملی اجرای این بخش:

• یک یا دو دلیل اصلی را انتخاب کنید، نه فهرست بلندبالا.
• دلیل ها را ساده و قابل فهم بیان کنید.
• بین دلیل و تجربه مخاطب ارتباط مستقیم برقرار کنید.
• از مقصر جلوه دادن افراد یا گروه ها پرهیز کنید.

مثال: دلیل این اتفاق معمولا این است که ما بدون قالب مشخص صحبت می کنیم و حرفمان انسجام ندارد، در نتیجه مخاطب نمی تواند مسیر ذهنی ما را دنبال کند.