چطور صدای رسا و آزاد خودت را پیدا کنی؟ | راهنمای کامل ۸ مرحله‌ای تقویت صدا

مرحله اول: پيدا کردن صدای طبيعي خود

بسياري از افراد هنگام صحبت کردن تصور مي کنند بايد صداي خود را شبيه فرد ديگري کنند؛ يا بم تر حرف بزنند تا جدي تر ديده شوند. اما واقعيت اين است که صداي طبيعي هر فرد بهترين و آزادترين حالت صداي اوست. تاريخ نشان داده سخنراناني مانند گاندي يا نلسون ماندلا با وجود اينکه صدايشان بسيار بم يا پرقدرت نبود، به شدت اثرگذار بودند، چون صداي طبيعي خود را پيدا کرده بودند و بدون تلاش مصنوعي صحبت مي کردند. زماني که صدا از محل درست و بدون فشار خارج مي شود، شنونده حس صداقت و اطمينان بيشتري پيدا مي کند و ارتباط عميق تري شکل مي گيرد.

صداي طبيعي يعني همان نقطه اي که بدون فشار، بدون خش و بدون احساس ساختگي توليد مي شود. کافي است چند جمله را با سه حالت بخوانيد؛ حالت اول با فشار زياد، حالت دوم با صداي بسيار آرام و حالت سوم در حالتي که راحت نفس مي کشيد و بدن بدون تنش است. معمولا حالت سوم همان جايي است که صدا طبيعي و آزاد شنيده مي شود. بسياري از هنرجويان فن بيان در اولين جلسه تمرين صدا متوجه مي شوند که صداي واقعي آنها رسا تر و گرم تر از چيزي است که سالها به آن عادت کرده اند.

برنامه عملي

1. سه جمله روزمره را با فشار صدا بخوانيد.
2. همان سه جمله را بسيار آرام بخوانيد.
3. بار سوم جملات را در حالت راحت و بي تنش بخوانيد.
4. به تفاوت اين سه حالت گوش کنيد.
5. همان حالتي را که طبيعي تر و راحت تر بود علامت گذاري کنيد.
6. هر روز يک دقيقه اين تمرين صدا را تکرار کنيد.

مرحله دوم: تنفس ديافراگمي

آزاد شدن صدا بدون تنفس درست امکان پذير نيست. بيشتر افراد هنگام صحبت، نفس را از سينه مي کشند و همين باعث مي شود صدا لرزان، کوتاه، بريده بريده يا همراه با تنگي نفس شنيده شود. اما زماني که تنفس از ديافراگم انجام مي شود، صدا پرتر و ماندگارتر مي شود. در قديم خطيبان و قاريان، پيش از سخنراني تمرين هاي تنفسي انجام مي دادند تا صدايشان رساتر شود. در يک پژوهش دانشگاهي درباره تمرين صدا مشخص شد افرادي که تنفس ديافراگمي انجام مي دهند تا ۳۰ درصد طولاني تر و يکنواخت تر صحبت مي کنند.

براي درک تفاوت، کافي است کف يک دست را روي سينه و دست ديگر را روي شکم قرار دهيد و نفس بکشيد. اگر دست بالايي حرکت کند يعني تنفس سينه اي است و صدا در زمان سخن گفتن به سرعت خسته مي شود. اما اگر دست پاييني حرکت کند يعني تنفس از ديافراگم انجام مي شود و صدا آزادتر و کنترل شده تر شنيده خواهد شد. اين روش ساده ترين نقطه شروع براي هر تمرين صدا است.

برنامه عملي

1. بر روي صندلي صاف بنشينيد يا با ستون فقرات مستقيم بايستيد.
2. يک دست را روي سينه و دست ديگر را روي شکم بگذاريد.
3. دم را طوري انجام دهيد که فقط دست روي شکم حرکت کند.
4. هوا را آرام بيرون دهيد و يک جمله کوتاه بگوييد.
5. همين تمرين صدا را روزي دو بار و هر بار يک دقيقه انجام دهيد.
6. پس از چند روز يک پاراگراف کامل را با همين تنفس بخوانيد.

مرحله سوم: استفاده از ماسک صوتي

ماسک صوتي به ناحيه لب ها، گونه ها و استخوان هاي صورت گفته مي شود؛ جايي که لرزش صدا بايد احساس شود. بسياري از سخنرانان حرفه اي بدون آنکه بدانند، صدايشان از اين ناحيه پخش مي شود و به همين دليل صدايشان رسا، واضح و بدون فشار شنيده مي شود. در اپرا و تئاتر هم بازيگران براي تقويت صدا از همين اصل استفاده مي کنند. وقتي صدا از ماسک صوتي خارج مي شود، نياز به بلند حرف زدن نيست و شنونده حس مي کند صدا زنده و شفاف است.

براي تشخيص ماسک صوتي کافي است يک هجا را طولاني ادا کنيد و با نوک انگشتان گونه و لب را لمس کنيد. اگر لرزش را احساس کرديد يعني صدا از محل درست خارج شده است. براي مثال، زماني که يک هنرجو در تمرين صدا اين روش را امتحان مي کند، متوجه مي شود بدون تلاش اضافه صدايش شنيده تر و گرم تر شده است. اين روش به خصوص براي افرادي که سريع خسته مي شوند بسيار مفيد است.

برنامه عملي

1. روبروي آينه بايستيد.
2. يک هجا مانند “ما” را طولاني ادا کنيد.
3. با نوک انگشتان گونه و لب را لمس کنيد.
4. اگر لرزش نبود، تنفس را عميق تر کنيد و دوباره اجرا کنيد.
5. سه بار در روز هر بار سي ثانيه اين تمرين صدا را انجام دهيد.
6. پس از دو روز يک جمله کوتاه را با همين تمرکز اجرا کنيد.

مرحله چهارم: دوري از صداي مصنوعي و پايين برده شده

خيلي از افراد براي اينکه جدي تر يا با ابهت ديده شوند صداي خود را عمدا پايين مي آورند. اما اين کار نه تنها مصنوعي شنيده مي شود بلکه به تارهاي صوتي فشار مي آورد. بسياري از سياستمداران در دوران قديم به دليل تلاش براي بم کردن صدا دچار گرفتگي و خستگي مزمن صوتي مي شدند. در يک بررسي تاريخي درباره خطيبان روم باستان آمده است که برخي از آنان به دليل فشار صوتي دچار آسيب دائمي شدند. صداي مصنوعي در گوش مخاطب ناخوشايند و غيرطبيعي شنيده مي شود و ارتباط احساسي را قطع مي کند.

صدايي که به زور پايين آورده مي شود قابل کنترل نيست، زود خسته مي شود و در سخنراني هاي طولاني کاملا فرو مي نشيند. براي مثال، يک هنرجو که تصور مي کرد صداي بم تر جذاب تر است پس از ضبط اجراي خود متوجه شد شنونده نمي تواند جملات را واضح بشنود و صدا غير طبيعي به گوش مي رسد. اما وقتي با صداي طبيعي و بدون اجبار صحبت کرد اعتماد به نفس و تاثيرگذاري او قابل توجه شد. هر تمرين صدا بايد بر پايه طبيعي بودن و بدون فشار بودن قرار بگيرد.

برنامه عملي

1. يک دقيقه با صداي مصنوعي و پايين صحبت کنيد.
2. همان متن را اين بار با صداي طبيعي بخوانيد.
3. هر دو را ضبط کنيد.
4. تفاوت وضوح و راحتي را گوش کنيد.
5. نسخه طبيعي را انتخاب کنيد.
6. هر روز يک متن کوتاه را فقط با صداي طبيعي اجرا کنيد.